Nr. 51. De smient (januari 2008)
Heeft u zich in de wintermaanden wel eens afgevraagd wie er in de duisternis steeds fluit? Dat is de smient die zijn vrouwtje eeuwige liefde betuigt. En kent u de oorsprong van zijn gele voorhoofd?Luister naar dit romantische sprookje:
Iedere avond vleit prinses Smia zich aan de oever van het grote meer om te luisteren naar de ijle fluittonen van haar geliefde die op het grote eiland woont. Iedere melodie is een liefdesbetuiging: “Geef de moed niet op, wij zijn voor elkaar geschapen.” Deze avond stromen tranen over de wangen van de prinses. De koning, haar vader, dreigt haar geliefde te vermoorden als hij één voet zet op zijn grondgebied. Hij heeft een betere huwelijkspartner voor ogen, dan een de zoon van de hoofdman van een primitieve stam. Alle kano’s langs het meer worden op zijn bevel ’s avonds binnengehaald en overdag letten bewakers extra op. Hoe kan Smia haar geliefde ontmoeten? Het lijkt uitzichtloos. Maar onder de betovering van de muzikale klanken van haar droomprins bedenkt ze een plan.Tijdens een maanloze nacht bindt ze met rietstengels samengebonden kalebassen om haar middel en begint aan de lange, lange tocht naar het eiland van de man van haar dromen. De nacht is donker en ze laat zich leiden door de klanken uit zijn fluit. Het water is koud, de afstand lang, het lijkt een onmogelijke opgave. Hoewel de muziekklanken steeds dichterbij komen raakt ze onderkoeld en het zwemmen wordt steeds moeizamer. De jonge man voelt dat zijn lief in nood verkeert en roept de sjamaan om hulp. Zij vertelt hem dat ze Smia alleen kan redden door haar in een eend te veranderen, maar dat ze niet meer terug kan keren in haar menselijke gedaante. Als eend zwemt Smia moeiteloos naar de oever van het eiland. De prins is verheugd over haar redding van een wisse dood, maar ontroostbaar bij de gedachte dat zij altijd een eend zal blijven. Daarom willigt de sjamaan zijn wens in en verandert ook hem in een eend. | 
smient, mannetje, foto © Mike Melis (1xklikken=vergroten) Tot op de dag van vandaag zwemmen zij samen door het water en hij betovert zijn vrouwtje nog steeds door zijn liefdevolle gefluit. Deze eenden zijn vernoemd naar Smia, die door zich te verzetten tegen de huwelijkskeuze van haar vader haar leven op het spel zette voor de man van haar dromen. De gele hoofdtooi van de zoon van de hoofdman is behouden, de mannetjes hebben een geel voorhoofd.
Vanwege het gefluit worden smienten ook wel 'fluiteenden' genoemd. Smienten broeden in de zomer in de Scandinavische landen en IJsland. Sinds de zeventiger jaren is het aantal overwinteraars in ons land enorm toegenomen. Van september tot april leven enkele honderdduizenden van hen in ons land. Vooral in het waterrijke noorden en westen, de Wadden en in het deltagebied van de Schelde zijn ze vaak in grote groepen te zien. Op het menu staan vooral planten en de vrouwtjes eten ook veel muggen om de noodzakelijke eiwitten binnen te krijgen om eieren te leggen. Het vrouwtje is onopvallend, het mannetje heeft een kenmerkend geel voorhoofd.
Voor meer verhalen klik op: Overzicht natuursprookjes |
