| |
| |
Esdoorn (nr 68, aug 2009)
Sommige natuurbeheerders noemen de esdoorns in de bossen 'onkruid', omdat uit de zaadjes de jonge boompjes makkelijk de grond uit lijken te schieten. Ze groeien snel waardoor esdoorns andere jonge loofbomen domineren.
Esdoornhout is duurzaam hout met een zijdeachtige glans en wordt veel gebruikt voor muziekinstrumenten en meubels. In het volgende Hongaarse sprookje leest u meer over deze boom.
Ten tijde van de middeleeuwse mysteries regeert koning Acer over een van de vele koninkrijken die Europa rijk is. In die donkere dagen is een koning met alleen dochters beklagenswaardig. Voor een klein koninkrijk zijn zonen van levensbelang.
Het koningspaar Acer heeft drie gezonde dochters. De prinsessen Ake en Noorse zijn mooi en bevallig. Zij proberen in de smaak te vallen bij aantrekkelijke en vooral jonge naburige prinsen. Ahorn, de jongste prinses, is de grootste van de drie, ze is stevig, stoer en sterk, wat in die dagen ongewoon en ongewenst is voor een meisje. “Gelukkig,” zo fluistert men, “heeft ze een buitengewoon mooie blanke, zijdeachtige gave huid.” Maar het meest opvallende aan Ahorn is haar innemendheid en haar gouden hart. Iedereen valt voor de charmes van de grote jongste dochter van koning en koningin Acer.
Alle geschikte kroonprinsen vallen als dennenappels voor de sympathieke prinses Ahorn, wat een heftige jaloezie bij haar zusters oproept. Hun afgunst maakt het leven van de jongste zus tot een hel.
Ahorn wordt verliefd op de invloedrijke, maar lelijke prins van het naburige koninkrijk. “Zijn buitenkant is niet belangrijk,” zo zegt ze tegen een ieder die er naar vraagt “hij is lief, eerlijk en vrolijk en daar gaat het om.” De koning en zijn gemalin zijn in hun nopjes dat Ahorn de beste kandidaat voor de opvolging aan zich weet te binden.
Met lede ogen zien de zure zusters hun kansen op het koninginneschap vervliegen. Op een maanloze nacht steken ze een mes in het hart van hun rivale. Ahorn wordt begaven onder de oude Esdoorn in de paleistuin.
Ze geloven hun ogen niet als ze op de derde dag na de moord een sterke jonge esdoorn naast de oude zien staan, precies op het graf van Ahorn. Woedend dat hun zus zelfs na haar dood nog voortleeft, hakken ze het boompje om en gooien het op de mesthoop buiten het paleis. |
|
esdoornblad met inktvlekkenaantasting foto©Els Baars (1xklikken=vergroten)
Een herder die met zijn kudde langs de mestvaalt trekt, bewondert het jonge boompje met het gave blanke hout. Dagenlang snijdt en polijst hij liefdevol het stammetje. Als hij de fluit voor de eerste keer bespeelt raakt hij betoverd door de prachtige warme klanken. Wanneer het koningspaar de ijle klanken door het slaapkamerraam horen, raken zij geroerd en nodigen de herder uit fluitspeler te worden in het paleis. Onwetend dat de klanken voortkomen uit haar boom, wordt de pijn over de dood van hun kind verzacht uit het hout van hun jongste dochter.
In de lage landen komen vooral drie soorten esdoorn (Acer in het Latijn)voor: de meest voorkomende de hoge 'Gewone Esdoorn', ook wel 'Ahorn' genoemd, de kleine 'Spaanse Aak' en de veelvuldig in parken en straten aangeplante 'Noorse esdoorn'. Kenmerkend zijn de handvormig ingesneden bladeren met vijf punten, waarin we het koningspaar en hun drie dochters terugvinden. Esdoorns zijn snelle groeiers, ze zijn sterk en stellen weinig eisen. Momenteel domineren jonge esdoorns vele bossen. Het hout is blank en geliefd bij meubel- en instrumentenmakers omdat het mooi en hard hout is. Het blad van de 'Suikeresdoorn', de'Maple Leave', siert de Canadese vlag.
Het 'Compendium van rituele planten in Europa' schrijft dat veel legenden en mythes voortkomen uit dit sprookje, zoals the Beauty and the Beast, Kaïn en Abel, de Magische Fluit e.d. |
